Angst en woede heersen in Spanje, dag na weer een grote treinramp
vandaag, 13:02
Een dag na het ernstige treinongeluk in Spanje heerst er woede en angst onder inwoners. Het was het derde dodelijke ongeluk dit jaar en Spanjaarden vragen zich af: hoe heeft dit opnieuw kunnen gebeuren?
Gisterochtend botsten een hogesnelheidstrein op volle snelheid op een stilstaande trein bij het dorpje Urda, zo'n 140 kilometer ten zuiden van Madrid. Zeker 69 mensen kwamen om het leven en tientallen raakten gewond.
De Spaanse minister van Transport Óscar Puente schreef het ongeluk gisteren toe aan een menselijke fout. Toch blijkt uit verdere analyse dat het ongeluk niet enkel daaraan is toe te schrijven. Voorafgaand aan het ongeluk vonden ook meerdere systeemfouten plaats.
Toename ongelukken
Sommige Spanjaarden vragen zich inmiddels af of ze nog wel veilig met de trein kunnen reizen. Het aantal ernstige ongelukken op het Spaanse spoor is de afgelopen tien jaar namelijk toegenomen, met in de afgelopen vier jaar de meeste dodelijke ongelukken in de recente geschiedenis, blijkt uit rapporten van het Rijksagentschap voor Spoorwegveiligheid.
In 2025 waren er 69 ernstige ongelukken. Dit jaar kwamen er bij twee dodelijke ongelukken samen meer dan honderd mensen om het leven.
Naast het ongeluk van gisteren kwamen er in januari 46 mensen om. Toen ontspoorde een hogesnelheidstrein in de buurt van Córdoba. De trein kwam op het naastgelegen spoor terecht en botste op een andere hogesnelheidstrein. De ontsporing kwam waarschijnlijk door een al bestaande breuk in de rails.
Al langer zorgen
De zorgen over de staat van het Spaanse spoor heersen al langer: in 2025 verzocht de machinistenvakbond Semaf de overheid al dringend om het onderhoudsprotocol te herzien, zei de bondsvoorzitter tegen omroep RTVE. Semaf zou hebben voorgesteld om de maximumsnelheid te verlagen en meer preventief onderhoud uit te voeren.
Met bijna 4000 kilometer spoor voor hogesnelheidstreinen heeft Spanje, na China, de meeste aantal kilometers ter wereld. En het spoor wordt veel gebruikt: in 2025 maakten 44,5 miljoen passagiers gebruik van het hogesnelheidsnetwerk.
Uit cijfers van de Europese Commissie blijkt echter ook dat Spanje tussen 2018 en 2022 slechts 16 procent van de totale uitgaven aan het spoor aan onderhoud van bestaande systemen uitgaf. Frankrijk en Duitsland besteden ongeveer een derde van de totale uitgaven aan onderhoud, vernieuwing en verbetering van bestaande lijnen.
De lijn Madrid-Sevilla, waar beide ongelukken plaatsvonden, maakt gebruik van een verouderd systeem. Daarvoor stond een vervanging gepland voor het eerste kwartaal van volgend jaar, vertelt een bron aan de krant El País.
Staking vakbond
Na het dodelijke ongeluk in januari kondigde Semaf een driedaagse staking aan voor meer veiligheid op het spoor. Op de eerste dag kwam de vakbond al tot een akkoord met de regering: er zou 1,8 miljard euro in onderhoud geïnvesteerd worden.
Vandaag staken de treinmachinisten opnieuw over de structurele verbetering van de veiligheid op het spoor. De staking stond al op de planning, maar is door dit ongeluk extra urgent geworden, aldus de vakbond. Wel roept de vakbond op om "voorzichtig te blijven" met speculaties over de oorzaak van het ongeluk totdat er meer details worden bekendgemaakt.
De andere treinvakbond, de CSIF, wil dat transportminister Puente "zijn verantwoordelijkheid neemt" en aftreedt. Puente schreef het ongeluk toe aan een menselijke fout van een medewerker. De vakbond noemt dat "ongepast", volgens CSIF wordt de medewerker als "zondebok" gebruikt. "De minister heeft alle verantwoordelijkheid ontweken, ondanks de aanvankelijke storing in het computersysteem die de gebeurtenissen in gang zette", schrijft CSIF.
Politieke campagne ingezet
Met nog 31 dagen te gaan tot de Spaanse verkiezingen op 29 november wordt ook meteen duidelijk dat politici de problemen op het spoor aangrijpen voor hun campagnes. Verschillende kandidaten verschenen in de buurt van het ongeluk om hun steun te betuigen - de woede die Spanje voelt, weerklonk gisteren al in hun speeches.
Zo noemde de extreemrechtse leider Santiago Abascal transportminister Puente "minister van de dood". "Deze regering heeft werkelijk alles verwoest, inclusief de infrastructuur", voegde hij daaraan toe. Alberto Núñez Feijóo, premierskandidaat voor de grootste oppositiepartij, zei dat inwoners "het recht" hebben om op de hoogte zijn van de "staat van de spoorwegen en veiligheidssystemen, welke waarschuwingen zijn ontvangen, welke maatregelen zijn genomen en welke acties zijn ondernomen".
Premier Sánchez beloofde een onderzoek en verbeteringen aan het spoor.
De koning en koningin bezoeken vandaag de gewonden in het ziekenhuis in Toledo. Op de plek van het ongeluk wordt nog altijd gezocht naar slachtoffers, maar de autoriteiten verwachten niet dat er nog lichamen onder het puin liggen.