Alle hens aan dek voor Republikeinen in laatste fase voor verkiezingen

vandaag, 05:03

Met nog tien dagen te gaan tot de Congresverkiezingen neemt in de Verenigde Staten de spanning toe. Op het spel staat een meerderheid in de twee Kamers van het Congres: het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. De Republikeinen zetten alles op alles om hun meerderheden te behouden en de Democraten gaan op hun beurt tot het uiterste om die te veroveren. En ze zien een kans: in meerdere staten lijkt volgens de peilingen een verrassing mogelijk.

Deze verkiezingen zijn voor Democraten dé mogelijkheid om de macht in Washington weer een beetje naar zich toe te trekken. De afgelopen twee jaar hebben Donald Trump en zijn Republikeinse partij met hun meerderheden in het Congres een stempel op het land en de wereld gedrukt.

De acties van de president zijn voor veel mensen een reden om te gaan stemmen bij de midterm elections. Vaak worden tussentijdse verkiezingen gezien als indirect referendum over de president. Het lukt de partij van de president bijna nooit om het Congres in handen te houden. Met zijn lage populariteitscijfers komen deze verkiezingen ook voor Trump op een slecht moment.

Beluister onze podcasts over de midterms in de VS

In aanloop naar de midterms op 3 november maken de NOS-collega's van Bureau Washington nieuwe afleveringen van de podcast Amerika Kiest. Beluister ze via NPO Luister of via een ander audioplatform.

De Democraten hopen dus te kunnen toeslaan, maar zowel het Huis als de Senaat in handen krijgen is een uitdaging. Zeker in de Senaat is het verre van een gelopen race. De Democraten moeten in zeker vier staten een zetel van de Republikeinen afpakken, onder meer in staten waar Trump twee jaar geleden met meer dan 10 procentpunten verschil won.

Texas van rood naar blauw?

Een van die staten is Texas. Daar hopen de Democraten met de 37-jarige James Talarico een troef in handen te hebben om het altijd rode Texas blauw te laten kleuren.

De voormalige leraar probeert aan te tonen dat de huidige politiek er niet is voor de gewone Texaan, dat de splijtzwam in de politiek hem niet zit in "links of rechts, maar boven en onder". De bovenlaag van de samenleving verdient te veel en heeft te veel macht, is zijn verhaal.

Zijn tegenstander Ken Paxton is daarvan een voorbeeld, vindt Talarico. Paxton, die door Trump wordt gesteund, is de hoogste aanklager in Texas en wordt achtervolgd door schandalen. Hij overleefde ternauwernood een afzettingsprocedure vanwege verdenkingen van corruptie.

Het helpt Paxton en zijn mede-Republikeinen niet dat ze zien dat Donald Trump almaar rijker wordt van het presidentschap. Hoewel de Amerikaanse economie groeit en er bijvoorbeeld veel investeringen worden gedaan op het gebied van kunstmatige intelligentie, voelen Amerikanen de pijn in hun portemonnee. Zo startte Trump de oorlog met Iran, waardoor de brandstofprijzen enorm stegen.

Vooral diesel is duur en dat wordt met name gevoeld door boeren: hun landbouwmachines draaien op diesel. Mede daarom ogen de Republikeinen in 'rode' staten met veel landbouw, zoals Kansas, Iowa en Ohio, ineens kwetsbaar bij deze verkiezingen.

Ook de importheffingen die Trump invoerde en de daaropvolgende handelsoorlog met Canada helpen niet mee. Voor veel staten is Canada het belangrijkste exportland.

Waarover gaat het nog meer bij de verkiezingen? Onze correspondent legt het uit in deze video:

De Republikeinen hebben door dat het alle hens aan dek is. Trump geeft grote sommen geld uit om Republikeinse kandidaten in het nauw te steunen, bijvoorbeeld met extra tv-spotjes. Daarnaast reizen hij en vicepresident Vance los van elkaar het land door om kiezers te enthousiasmeren.

Trump vloog deze week naar Kansas, South Carolina, Florida, Iowa en North Carolina. Die staten won hij eerder met gemak, maar nu ziet zelfs Trump het daar somber in. Zo gaf hij op het podium in North Carolina per ongeluk toe dat de Democratische kandidaat waarschijnlijk een Senaatszetel zou gaan winnen. "En dat is bizar", zei hij. De Republikeinse kandidaat Michael Whatley moest het in de zaal aanhoren.

Democraten als schrikbeeld

Om die kwetsbaarheden te maskeren, proberen de Republikeinen hun tegenstander af te schilderen als een radicale partij met veel te liberale ideeën. Ze creëren een 'woke' schrikbeeld voor conservatieve kiezers. Daarnaast wekken ze de suggestie dat als de Democraten de macht krijgen de VS een communistische koers inzet.

Dat komt vooral tot uiting in de spannende Senaatsverkiezing in Michigan. Daar hopen de Republikeinen de progressieve Democraat Abdul El-Sayed te verslaan en zo juist een zetel van de Democraten af te pakken. De islamitische El-Sayed wordt er als zondebok gebruikt.

Dat gaat gepaard met persoonlijke, islamofobe en racistische aanvallen. Zo zou El-Sayed een terrorist zijn en een 'jihadistische dwaas' zijn. Het laat zien dat de Republikeinen geen enkele controverse schuwen en tot het uiterste gaan om de Senaat te behouden.

De Democraten denken een grote kans te maken op een of twee meerderheiden in het Congres, maar het is meer dan eens voorgekomen dat een voorspelde megawinst toch uitbleef. De Republikeinen hopen dan ook dat de uitslagen er na 3 november rooskleuriger uitzien dan de huidige peilingen.