Aantal vrouwen in topfuncties blijft achter: 'Pas in 2044 is een derde vrouw'

vandaag, 10:00

"Ik had gehoopt dat we inmiddels wel het doel bereikt hadden waarmee ik de lijst twintig jaar geleden begon", verzucht Mijntje Lückerath-Rovers. Als hoogleraar Corporate Governance stelt zij al 20 jaar lang dé Nederlandse ranglijst op naar representatie van vrouwen en mannen op topfuncties: de Female Board Index.

Toen ze in 2006 startte met de lijst had ze als doel gesteld dat zowel een derde van de commissarissen als een derde van de bestuurders vrouw is.

Inmiddels is het aantal vrouwelijke bestuurders van de 81 beursgenoteerde bedrijven in Nederland gestegen tot 18 procent. Maar hoogleraar Lückerath-Rovers ziet geen versnelling bij nieuwe benoemingen. Het aantal vrouwelijke commissarissen zit wel boven een derde. Voor die toezichthouders is een wettelijke grens ingevoerd, bij bestuurders is dat niet het geval.

Gemengd beeld

Volgens Lückerath-Rovers geeft de lijst van dit jaar een gemengd beeld. "Aan de ene kant zit er al een aantal jaren een stijging in het aandeel vrouwelijke commissarissen, maar anderzijds blijft de stijging van het aantal vrouwelijke bestuurders teleurstellend achter." Bij voortzetting van de huidige trend zou pas in 2044 een derde van de bestuurders vrouw zijn.

Er zijn inmiddels 21 bedrijven met ten minste een derde vrouwen in zowel de raad van bestuur als de raad van commissarissen, een toename vergeleken met zeventien ondernemingen vorig jaar. Daarnaast zijn bij vier bedrijven (PostNL, Triodos, Fastned en Hydratec) zowel de bestuurszetels als de commissariszetels fifty-fifty verdeeld over mannen en vrouwen. Bij ABN Amro bestaan beide raden voor een meerderheid uit vrouwen.

Toen de hoogleraar met de lijst begon was slechts 2 procent van de bestuurders en 8 procent van de commissarissen vrouw. Inmiddels zijn die percentages fors gegroeid naar respectievelijk 18 en 44 procent.

Wettelijk quotum: hoe zit dat?

Sinds 1 januari 2022 geldt er een wettelijk quotum voor de raad van commissarissen bij beursgenoteerde bedrijven. Minimaal een derde moet vrouw zijn en een derde man.

Dit jaar voldoen 71 van de 81 ondernemingen uit de Female Board Index aan deze norm. De tien ondernemingen onder deze grens zijn vooral kleinere beursfondsen. Onder een derde uitkomen betekent niet automatisch dat een onderneming de wet overtreedt.

Er is momenteel geen wettelijk quotum voor de raad van bestuur.

Voor haar onderzoek rangschikt Lückerath-Rovers sinds 2008 alle beursgenoteerde bedrijven in Nederland. Na iedere publicatie merkte de hoogleraar dat het publiek debat hierover oplaaide. En dat bedrijven veranderingen doorvoerden. "Zo merkte ik dat bedrijven die onderaan de lijst bungelden, het jaar erna meer vrouwen aanstelden".

Hoewel het voor Mijntje Lückerath-Rovers na 20 jaar tijd een mooi moment is om het stokje van de Female Board Index aan een ander over te dragen, blijft ze betrokken. "Het belang van vrouwen aan het roer moet steeds benadrukt blijven. Bedrijven zouden zich moeten schamen als ze een top hebben die alleen uit mannen bestaat."

Daar ligt volgens de hoogleraar ook een taak voor het personeel. "Werknemers moeten zich blijven uitspreken voor meer vrouwen op bestuursposities."

'Kansen laten liggen'

Staatssecretaris Judith Tielen van Emancipatie vindt dat het aantal topvrouwen niet snel genoeg groeit. "Sinds de komst van het wettelijk quotum stijgt het aantal topvrouwen en dat is mooi. Maar het gaat wel langzaam. Vooral als je kijkt naar het aantal bestuurders gaat het echt niet snel genoeg. Organisaties laten daar kansen liggen."

Volgend jaar gaat ze het wettelijk quotum evalueren. Tielen: "Ook ga ik in gesprek met bedrijven, organisaties en vrouwen over wat nodig is om meer schot te krijgen in het aantal vrouwen in de top én in de managementlagen daarnaartoe."