Duitsland volgt nieuwe koers en zet in op defensie bij nieuwe begroting
vandaag, 19:45
De Duitse regering is van plan de defensie-uitgaven flink te verhogen. In de begroting voor 2027 wordt de kostenpost met een derde verhoogd, van 82,2 miljard euro in 2026 naar bijna 110 miljard euro in 2027.
De voorgestelde begroting van in totaal 555,4 miljard euro wordt gefinancierd met ongeveer 200 miljard euro aan nieuwe leningen.
Daarmee wordt een kentering in het Duitse beleid doorgezet: vorig jaar werd de Duitse grondwet gewijzigd met een uitzondering voor defensie- en veiligheidsuitgaven voor de zogenoemde Schuldenbremse, die de mogelijkheid om schulden aan te gaan beperkt. Eerder mocht de overheid grofweg niet meer geld uitgeven dan er binnenkwam via bijvoorbeeld belastingen.
Geeft de Duitse overheid maar 555,4 miljard euro uit?
Een begroting van 555 miljard lijkt weinig; in Nederland geeft het Rijk bijvoorbeeld al 486 miljard euro uit dit jaar. Het verschil zit hem erin dat de Duitse deelstaten grote kostenposten zoals onderwijs vrijwel geheel voor hun rekening nemen.
De begroting werd vandaag goedgekeurd door het kabinet van bondskanselier Merz. Het parlement moet ook nog akkoord gaan. De besprekingen van de begrotingsplannen beginnen in september.
Tegen Poetin verdedigen
De investeringen zullen voor een deel gebruikt worden om de infrastructuur en verouderd militair materieel van Duitsland te repareren en te vervangen. Ook wordt zo'n 11,6 miljard euro van de begroting gebruikt voor militaire steun aan Oekraïne in de oorlog tegen Rusland.
"Je kunt je niet tegen Poetin verdedigen door je simpelweg aan een evenwichtige begroting te houden", zei de Duitse minister van Financiën zondag nog in een interview met de publieke omroep ARD.
Er klinkt ook kritiek op de groeiende staatsschuld: er wordt verwacht dat de rentebetalingen zullen verdubbelen, van €42 miljard volgend jaar tot €81 miljard in 2030, schrijft de Financial Times op basis van overheidsfunctionarissen.
De BDI, de belangrijkste brancheorganisatie voor de industrie, noemt de leningen "alarmerend" en zegt dat de rentelasten "de pan uit rijzen".
NAVO-top
Vandaag en morgen vindt in Ankara de NAVO-top plaats, waar leiders uit het bondgenootschap de voortgang van de investeringen zullen evalueren. Vorig jaar werd afgesproken dat de landen 3,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) aan defensie moeten gaan uitgeven en 1,5 procent aan veiligheidsinfrastructuur tegen 2035.
De voorgestelde defensiebegroting zou Duitsland op koers brengen om de doelstelling van de NAVO in 2029 al te halen, zes jaar eerder dan de overeengekomen deadline. Daarvoor werd het land recent geprezen door de secretaris-generaal van de NAVO, Mark Rutte. Hij noemde het "een buitengewone prestatie".
Correspondent Duitsland en Midden-Europa Charlotte Waaijers:
"Dit is opnieuw een flinke stap weg van de Duitse traditie om niet veel schulden te maken en grofweg niet meer uit te geven dan er binnenkomt. Het voorwerk daarvoor was al gedaan, toen het parlement vorig jaar besloot om de rem op schulden deels los te laten. Daardoor werd de weg vrijgemaakt voor grote leningen voor defensie en infrastructuur. Nu is duidelijk in welke mate de regering daar ook gebruik van wil maken: met grotere schulden dan ooit.
Tegenover Poetin kun je je niet met zwarte cijfers verdedigen, zegt minister van Financiën Klingbeil. Bovendien heeft hij een begroting met een flink gat erin geërfd, nadat de vorige regering viel (over een strijd over het begrotingstekort). Dat gat wordt nu kleiner.
Toch is er brede kritiek op de plannen. Niet alleen vanuit de oppositie, maar ook van vakbonden, milieuorganisaties en de industrie. De hoge schulden leiden ook tot hogere lasten, klinkt het, en door geschuif tussen potjes geld in de boekhouding zou er minder overblijven voor investeringen in verduurzaming."