Wethouder Berkelland stopt na week van commotie over zijn denkbeelden

vandaag, 17:59

Een wethouder van de gemeente Berkelland in de Achterhoek legt nog geen week na zijn installatie zijn functie neer. De aanstelling van Ton Koenderink ging gepaard met tumult over zijn denkbeelden en uitingen op sociale media.

Koenderink heeft ook zijn lidmaatschap van de partij Samen voor Berkelland per direct opgezegd. "De aandacht gaat steeds minder naar de inhoud en steeds meer naar de discussie over mijn persoon", aldus Koenderink.

Koenderink is de afgelopen tijd in verschillende media een complotdenker en extreemrechts genoemd. "Mijn vertrek mag niet worden uitgelegd als een erkenning dat de geuite beschuldigingen of suggesties juist zijn. Het is een bestuurlijke keuze, ingegeven door verantwoordelijkheid en het belang van de gemeente", aldus Koenderink.

Complotten

Koenderink richtte in het verleden de beweging Sapientes-ab-Oriente (Wijzen uit het Oosten) op. Die lokale club is zeer kritisch richting (semi-)overheden, maar noemt zichzelf geen soevereine beweging. De beweging werd onderzocht door justitie op verdenking van deelname aan een terroristische militie. De rechtbank stelde vast dat de club geen crimineel of terroristisch oogmerk heeft.

De wethouder richtte daarnaast zijn eigen kerk op: het Vrijzinnig Genootschap Twente. Een van de leden van dat genootschap is volgens de krant Tubantia de man die veroordeeld werd omdat hij met een brandende fakkel voor de deur van minister Kaag stond. Koenderink heeft zich altijd gedistantieerd van deze man en zegt dat die niets met het genootschap te maken heeft.

Daarnaast bood Koenderink vorig jaar een sympathisant van de Duitse Reichsbürgerbeweging juridische hulp, schreef de Gelderlander enkele dagen geleden. Dat is een extremistische groepering die de Bondsrepubliek Duitsland niet als legitieme staat erkent. Koenderink zou tientallen 'dagvaardingen' hebben ondertekend die naar ambassades in Berlijn zijn gestuurd, schreef de Gelderlander. Hij wilde niet reageren op vragen van de krant.

Ook over de uitingen van Koenderink op sociale media kwam kritiek. De krant Tubantia noemt hem "een rasechte complotdenker". Zo deelde hij berichten van de Qanon-beweging (die stelt dat er een deep state is waarin de wereld bestuurd wordt door een geheime elite) en berichten over complotten rond kindermisbruik en het coronavirus.

De afgelopen tijd heeft hij veel van dit soort berichten verwijderd, stelde de krant eerder. Koenderink zei toen hij werd voorgedragen tegen de raadsleden dat hij afstand had genomen van de betreffende berichten.

Ook loog hij over nevenfuncties en diploma's, schreef Tubantia. Koenderink beloofde raadsleden en collega's inzage te geven in de opleidingen die hij wél heeft gevolgd.

Vog

Burgemeester Joost van Oostrum zag geen probleem in het voordragen van Koenderink als wethouder. "Mijnheer Koenderink zweert bij zijn installatie trouw aan de Grondwet. Ik treed verder iedereen open tegemoet en doe geen uitspraken over personen. Nee, ik heb van tevoren geen zorgen", zei de burgemeester tegen Tubantia.

De installatie van de wethouder verliep niet probleemloos. Om geïnstalleerd te worden als wethouder is een integriteitscheck nodig. Onderdeel daarvan is het overleggen van een verklaring omtrent het gedrag, een vog. Voor vier van de vijf nieuwe wethouders in Berkelland was dat geen probleem. Koenderink overhandigde echter geen originele vog, maar een digitale kopie. De burgemeester nam daar geen genoegen mee.

Koenderink kreeg een herkansing en werd vorige week alsnog benoemd tot wethouder. Wel met een nipte meerderheid: dertien raadsleden stemden voor zijn benoeming en elf leden tegen.

Reactie burgemeester

Nu legt hij dus alsnog zijn functie neer. Burgemeester Van Oostrum respecteert de keuze van Koenderink. In een reactie zegt hij: "Vragen, zorgen en kritische geluiden verdienen een serieuze plek in onze democratie. Tegelijkertijd moeten we ervoor zorgen dat het gemeentebestuur zijn werk voor inwoners kan blijven doen."

Waarschijnlijk wordt pas na de zomer een opvolger benoemd. Tot die tijd worden de werkzaamheden van de wethouder verdeeld, schrijft Omroep Gelderland.