Tienduizenden huishoudens moeten helpen overbelasting stroomnet op te lossen

vandaag, 04:03

Netbeheerders en energiebedrijven gaan op grote schaal huishoudens inzetten om de problemen op het elektriciteitsnet te verminderen. Tegen een vergoeding kunnen deze huishoudens op afstand hun thuisbatterijen, laadpalen voor elektrische auto's en warmtepompen laten aansturen. De apparaten verminderen dan het stroomverbruik op piekmomenten en geven waar mogelijk elektriciteit terug aan het net bij een tekort.

De afgelopen tijd gebeurde dit al op kleine schaal op verschillende plaatsen in het land. Nu willen de energiebedrijven 50.000 tot 70.000 huishoudens in Gelderland, Flevoland, Utrecht en Noord-Brabant overtuigen om hieraan mee te werken. In Utrecht kunnen er binnenkort geen nieuwe klanten meer aangesloten worden zolang het elektriciteitsnet overbelast is. Het flexibele gebruik van het elektriciteitsnet moet de problemen in Utrecht helpen oplossen en die in andere provincies helpen voorkomen.

Het initiatief is een samenwerking tussen netbeheerders Liander, Enexis en Stedin en de energieleveranciers Essent, Eneco, Vattenfall, Zonneplan en Frank Energie. Vanaf 1 juli kunnen alle energieleveranciers zich bij het initiatief aansluiten. Uiteindelijk willen de energiebedrijven een flexibel vermogen van 255 megawatt organiseren, vergelijkbaar met het verbruik van de stad Haarlem.

Piek in middag en avond

Een groot deel van de dag zijn er helemaal geen problemen op het elektriciteitsnet. Pas rond een uur of vier 's middags tot een uur of negen 's avonds is het heel druk. Met name in de winter. Op dat moment moet er zo min mogelijk stroom worden gebruikt. Dat betekent geen elektrische auto opladen en niet alle andere elektrische apparaten tegelijkertijd aanzetten. Rond het middaguur is het juist goed om de auto op te laden, de wasmachine en de vaatwasser te laten draaien en alvast de warmtepomp aan te zetten.

Het is de bedoeling dat deelnemende huishoudens er wel geld aan verdienen, maar er niet op achteruit gaan in comfort. Het huis moet een aangename temperatuur hebben en de elektrische auto moet de volgende ochtend voldoende opgeladen zijn. Ook moet als het toch een keer nodig is rond etenstijd geladen kunnen worden. Energiebedrijven en netbeheerders denken dat uiteindelijk honderdduizenden huishoudens op deze manier kunnen gaan meehelpen om problemen op het elektriciteitsnet op te lossen.

Honderden euro's per jaar

Er zijn inmiddels een miljoen huishoudens in Nederland met een dynamisch energiecontract. Met zo'n contract betaal je een stroomprijs die elk uur kan veranderen. De prijs vliegt gedurende de dag alle kanten op afhankelijk van het aanbod en de vraag. Bij veel zon en wind is het goedkoop, vallen die weg dat gaan de gascentrales harder werken en wordt de stroom duur. Vanwege het prijsverschil helpen mensen met een dynamisch contract vaak al mee aan het oplossen van netcongestie, de krapte op het stroomnet.

Energiebedrijven proberen nu ook de mensen met vaste en variabele contracten mee te laten bewegen met vraag en aanbod van elektriciteit. Huishoudens tekenen dan een contract waarmee ze in principe niet aan het einde van de middag en aan het begin van de avond hun elektrische auto opladen. Of dat hun thuisbatterij laadt bij een overschot en stroom teruggeeft aan het elektriciteitsnet bij een tekort. Zelfs de warmtepomp kan harder of zachter gezet worden door de netbeheerder.

Wat dat precies oplevert hangt af van verschillende omstandigheden. Grote energiebedrijven als Essent en Vattenfall denken dat het voor klanten vele honderden euro's per jaar kan opleveren. De komende maanden moet blijken of de energiebedrijven genoeg mensen kunnen overtuigen. Voordat de winter begint willen de deelnemende partijen hun doel van zo'n 60.000 deelnemers bereikt hebben.

Versterking elektriciteitsnet blijft nodig

Netbeheerders benadrukken dat los van het succes van dit project er ook flink geïnvesteerd moet blijven worden in uitbreiding van het elektriciteitsnet. Daarvoor is het vooral van belang dat procedures om het elektriciteitsnet verder te versterken minder lang duren. Het kabinet werkt daarom aan een noodwet om de aanleg van kabels, hoogspanningsmasten en transformatorstations te versnellen.