Uitbraken zoals op de Hondius zijn zeldzaam, maar cruiseschepen zijn voorbereid

vandaag, 05:00

Miljoenen vakantiegangers stappen jaarlijks aan boord van een cruiseschip voor een reis op zee. Een uitbraak met ernstig zieken zoals we op het cruiseschip Hondius zien komt zelden voor, maar daar zijn cruiseschepen wel goed op voorbereid. Ze beschikken over een medisch centrum met medisch personeel dat snel in actie kan komen bij noodgevallen.

Gezien het aantal mensen dat jaarlijks op een cruisereis gaat, komt een virusuitbraak weinig voor, zegt reisjournalist en cruise-expert Nico van Dijk van DeCruisegids.nl. Vorig jaar maakten ruim 37 miljoen mensen wereldwijd zo'n reis.

De laatste keer dat er een grote uitbraak was met dodelijke gevolgen, was ruim zes jaar geleden, aan het begin van de coronapandemie. "Toen gold er ook een quarantaine en moesten mensen in hun hut of suite blijven."

Vaart maken

Hoe bij een virusuitbraak wordt opgetreden, verschilt per situatie, en hangt ook af van de locatie van zo'n cruiseschip, zegt Ramsey Albers van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR). Wanneer een cruiseschip dicht bij land vaart, kan volgens Albers iemand makkelijker van boord worden gehaald.

"Maar als je verder op zee bent, is dat vaak lastiger, in dat soort gevallen treedt het medisch personeel op. Zij kijken naar de richtlijnen van het RIVM en de Wereldgezondheidsorganisatie voor het omgaan van virusuitbraken aan boord", zegt Albers.

"De cruise-arts beslist of iemand van boord moet worden gehaald, de kapitein bepaalt hoe dat gebeurt", legt Van Dijk uit.

Zo kan een kapitein volgens Van Dijk ervoor kiezen snel vaart te maken naar de volgende haven of de koers te verleggen naar een andere bestemming in de buurt. In uiterste gevallen wordt een helikopter opgeroepen.

Veiligheidsoefening

Sinds de fatale scheepsramp met de Costa Concordia in 2012 zijn de veiligheidsmaatregelen op cruiseschepen aangescherpt, vertelt Van Dijk. Zo krijgen passagiers al op de eerste dag een drill met veiligheidsinstructies. "Iedere passagier is verplicht om die te volgen, anders kan het schip niet uitvaren."

Bij die oefening vertelt de bemanning onder meer waar de reddingsboten zijn en wanneer de sirene afgaat. Hoewel er dan geen aandacht wordt besteed aan virusuitbraken aan boord, gelden er wel strenge hygiënemaatregelen, vertelt Van Dijk.

"Je hebt overal dispensers met desinfectiemiddel staan. Ook worden passagiers via bordjes of door bemanningsleden aangemoedigd hun handen te ontsmetten."

Mortuarium op water

Van Dijk nam vorig jaar een kijkje in het ziekenhuis van het nieuwe Duitse cruiseschip Mein Schiff Relax. Dat schip biedt plaats aan bijna 4000 passagiers en zo'n 1100 bemanningsleden. Hij zag het mortuarium aan boord waar lichamen van passagiers die tijdens de cruise overlijden kunnen worden bewaard.

Hoeveel lichamen er kunnen worden bewaard, hangt volgens Van Dijk af van de grootte van het cruiseschip. Hetzelfde geldt voor het aantal artsen aan boord. Bij het schip dat hij bezocht was plek voor zo'n vijf lichamen en waren er meerdere artsen en verpleegkundigen aanwezig.

Cruiseschepen beschikken volgens Albers verplicht over een (gekoelde) ruimte waar lichamen "op een hygiënische, veilige en respectvolle wijze" kunnen worden bewaard totdat ze van boord worden gehaald.

'Niet overboord'

Volgens Van Dijk denken nog te veel mensen dat iemand die overlijdt aan boord een zeemansgraf krijgt.

"Het mortuarium bevindt zich in een hoek achter in het ziekenhuis, waar metalen units zijn ingebouwd. Het zijn aluminium laden op rails waar een lichaam in- en uitgeschoven kan worden, zoals je die ook ziet bij Amerikaanse tv-series. Het is dus niet zo dat een lichaam in zee verdwijnt", aldus Van Dijk.