Kansen voor minderheidskabinet door afgesplitste PVV'ers

vandaag, 16:44

Met het afsplitsen van zeven Kamerleden van de PVV en de vorming van de Groep Markuszower heeft de Tweede Kamer er een zestiende fractie bij. Op het eerste gezicht lijkt het daardoor politiek nog complexer te worden. Maar andere fractievoorzitters zien ook voordelen.

Aan de ene kant is er weer een fractie bij die Kamervragen stelt, debatten aanvraagt en moties indient. En ook deze fractie krijgt voor debatten eigen spreektijd. Aan de andere kant is deze nieuwe fractie ontstaan omdat de Kamerleden meer politieke samenwerking willen dan PVV-leider Wilders.

"Juist in een situatie van een minderheidscoalitie zou je dat moeten doen", zegt de nieuwe fractievoorzitter Gidi Markuszower. Wilders gooide duidelijk de deur dicht voor welke samenwerking met het aanstaande kabinet-Jetten dan ook.

Markuszower vindt het politiek onhandig dat Wilders ook rechtse samenwerking uit de weg gaat. Het was voor de zeven een reden om bij de PVV te vertrekken, naast het gebrek aan inspraak in de eenmanspartij.

Voor de PVV-leider kwam dat als een volslagen verrassing:

In een bericht op X aan zijn kiezers aan het begin van de avond zegt de PVV-leider dat niets hem klein krijgt en belooft hij "nog zeker tien jaar te blijven".

Hoe de Groep Markuszower het gaat aanpakken is nog niet duidelijk. En of ze daar onderling hetzelfde over denken, of snel met elkaar in conflict komen, moet blijken.

Maar fractievoorzitter Markuszower, Kamerlid René Claassen en vicefractievoorzitter Hidde Heutink waren voor de PVV betrokken bij de sollicitatiecommissie voor kandidaten voor de Tweede Kamerverkiezingen. Zij kennen de andere afsplitsers, van wie een aantal vrij hoog op de kieslijst kwam, dus goed.

Dat Marcuszower en Heutink niet pas vandaag op het idee kwamen op te stappen blijkt uit de registratie van een mogelijk nieuwe partijnaam, afgelopen vrijdag. Journalist Chris Aalberts onthulde dat op die dag de domeinnaam nederlandsevrijheidsalliantie.nl is geregistreerd door Heutink. De naam wordt inmiddels door de fractieleiding bevestigd.

Nieuwe bondgenoot

Voor de partijen aan de rechterkant van het politieke spectrum is de Groep Markuszower mogelijk een nieuwe bondgenoot. BBB-leider Van der Plas zocht de afgesplitste Kamerleden in de vergaderzaal meteen op voor een praatje en een klop op de schouder.

Ook VVD-leider Yesilgöz staat open voor de nieuwe fractie: "Als ze constructief willen samenwerken is dat goed nieuws. Het betekent dat er meer ruimte ontstaat om te kijken of er constructieve partijen zijn om met ons mee te denken."

Hoe meer Kamerleden een stabiel landsbestuur belangrijk vinden, hoe beter, vindt Yesilgöz. En dat is ook bij het CDA te horen: dit biedt voor het hele parlement meer mogelijkheden.

Een bende

"Het is een beetje een bende bij de heer Wilders nu", zegt D66-leider Jetten. Hij kan het niet nalaten om Wilders, die spreekt van "de bende van Jetten", een spiegel voor te houden. Ook Jetten ziet intussen de voordelen.

"Als er een fractie bij komt die constructief wil samenwerken biedt dat kansen", zegt Jetten. "De vraag is wat de inhoudelijke koers wordt van de nieuwe fractie. Dat zullen we de komende maanden ontdekken."

De Groep Markuszower wil graag als nieuwe fractie uitgenodigd worden door informateur Letschert om hier een toelichting op te geven. De drie formerende partijen vinden dat een goed idee en de informateur bevestigt dat er een uitnodiging komt. Vicefractievoorzitter Heutink zegt nu al dat samenwerking mogelijk is: "Op welke punten, dat gaan we zien."

De gezichten bij de namen van de zeven dissidenten:

Kamerlid René Claassen, ook een van de afsplitsers, vindt dat zij het mandaat van de kiezers moeten benutten om kansen te grijpen om voor hen iets voor elkaar te krijgen. "Wij vinden dat we altijd in gesprek moeten zijn met wie dan ook." Ook Nicole Moinat gaat het om de invloed van de kiezer.

Ondanks de grotere kansen 'op rechts' is er ook voor GroenLinks-PvdA reden tot vreugde. Partijleider Klaver is "blij dat rechts verder versplintert". Volgens hem is nu "de rotzooi op rechts compleet". Zijn partij is nu de grootste oppositiepartij met twintig zetels. "Dat betekent dat onze positie nog sterker is geworden."