SDF weg uit kamp al-Hol, ontsnapping van IS-familieleden gemeld

vandaag, 16:27

De Koerdische SDF-militie heeft het kamp al-Hol in het noordwesten van Syrië vandaag verlaten. In het detentiekamp verblijven vele duizenden mensen, voornamelijk vrouwen en kinderen van IS-verdachten. Er zitten ook Nederlandse vrouwen en kinderen vast.

Een bron binnen de SDF zegt tegen de NOS dat er mensen zijn ontsnapt nu de bewakers zijn vertrokken. Onduidelijk is hoeveel er zijn ontkomen. In de omgeving van al-Hol worden gevechten gemeld tussen de SDF en strijdgroepen die gelieerd zijn aan de regering.

Sinds de val van het IS-kalifaat bewaken Koerdische strijders jihadisten en hun familieleden in detentiecentra in het noorden van Syrië. Maar het Syrische regeringsleger en aan het leger gelieerde milities zijn bezig met een snelle opmars in dit gebied, waardoor een chaos is ontstaan. Ook bestaat de verdenking dat regeringsmilities IS-verdachten welbewust laten ontsnappen. De huidige president is een voormalige jihadist.

'Moordpartijen tegen Koerden'

De SDF-leiding stelt dat ze is gedwongen tot de terugtrekking uit kamp al-Hol. De militie zegt dat ze haar troepen nodig heeft om noordelijke steden te verdedigen tegen aanvallen van het Syrische regime. De hoogste commandant van de SDF spreekt van systematische moordpartijen gericht tegen Koerden.

In de verklaring wordt ook kritiek geuit op de "internationale onverschilligheid". De SDF spoort landen al jaren aan om familieleden van IS-militanten op te halen, maar daar wordt nauwelijks gehoor aan gegeven.

De Syrische regering beschuldigt de SDF ervan dat ze al-Hol zonder enige coördinatie heeft verlaten. Het regeringsleger is er klaar voor om de controle over het kamp over te nemen, zegt het Syrische ministerie van Defensie in een verklaring. Het is onduidelijk of militairen inmiddels ter plaatse zijn.

Nieuwe wapenstilstand geschonden

De regering in Damascus heeft een nieuwe wapenstilstand van vier dagen aangekondigd, die vanavond zou moeten ingaan. De SDF heeft het voorstel geaccepteerd, maar zegt dat er ook 's avonds nog artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd door aanhangers van de regering. De afgelopen tijd zijn vaker bestanden aangekondigd, die vervolgens niet werden uitgevoerd.

In al-Hol verblijven naar schatting een kleine 25.000 mensen. Mensenrechtenorganisaties hebben meermaals aan de bel getrokken over de erbarmelijke leefomstandigheden in het kamp. Ook een aantal vermoedelijke IS-strijders verblijft er.

Vele duizenden IS-strijders worden vastgehouden in gevangenissen in de omgeving. Naar schatting vijftien Nederlandse mannen zitten vast in Syrië vanwege veronderstelde deelname aan IS. De SDF bewaakte die gevangenissen tot voor kort.

Vorige maand sprak correspondent Daisy Mohr met mensen in kamp al-Hol. Ze sprak ook met een Nederlandse Syriëganger die in een gevangenis zat in al-Hassakah.

Gisteren ontsnapten vele tientallen IS-strijders uit de Shaddadi-gevangenis, zo'n 30 kilometer ten zuidwesten van al-Hol. De Syrische regering en de Koerdische strijdgroep beschuldigen elkaar ervan verantwoordelijk te zijn voor de ontsnapping van deze jihadisten.

Volgens het Syrische regime zijn 80 van de 120 ontsnapte IS'ers weer gearresteerd. Volgens een Amerikaanse functionaris waren er echter zo'n 200 jihadisten uit de Shaddadi-gevangenis ontsnapt. Tegenover Reuters zegt de anonieme bron dat de Syrische regering er "veel" heeft kunnen opsporen.

Burgers op de vlucht

Hoewel er dit weekend een wapenstilstand werd gesloten, is het geweld in het noordwesten van Syrië zonder onderbrekingen doorgegaan. Burgers zijn massaal op de vlucht geslagen. De Koerden maken zich grote zorgen.

Strijdgroepen die loyaal zijn aan de regering in Damascus hebben gebieden die onder controle stonden van de SDF ingenomen. Arabische inwoners van steden als Raqqa en Deir Ezzor hebben de regeringstroepen met gejuich ontvangen.

Midden-Oostencorrespondent Daisy Mohr:

"Het is een chaotische en snel veranderende situatie waarin we op dit moment lang niet alles geverifieerd kunnen krijgen. Vanmiddag sprak ik iemand van de SDF die al jaren in al-Hol werkt: 'Het is een enorme chaos, wij zijn allemaal hals over kop vertrokken', een bevestiging dus dat SDF het kamp niet langer bewaakt.

'Onze kantoren en archieven zijn verbrand, veel inwoners konden ontsnappen. En de internationale coalitie heeft niet ingegrepen. We hebben niemand gezien.' En dat is opvallend. De Koerden in Syrië hebben al jaren goede banden met de VS. In een internationale coalitie vochten ze samen tegen IS. Nu lijkt het alsof de Amerikanen toch gekozen hebben voor hun nieuwe bondgenoten in Damascus.

Hoe dat uiteindelijk voor iedereen zal uitpakken, valt nog te bezien. Ook bij gevangenissen in de omgeving is de afgelopen dagen zwaar gevochten. Een onbekend aantal IS gevangenen heeft kunnen ontsnappen."