'Tandartsketens gebruiken ouderen als melkkoe'

vandaag, 08:15

Er komt steeds meer kritiek op het uitbesteden van tandartszorg aan commerciële ketens. Zo zijn er ketens die onaangekondigde bezoeken aan zorgcentra brengen, waarbij ze oudere bewoners op hun slaapkamer behandelen.

"Dit is geld verdienen over de rug van kwetsbare ouderen", reageert het Groningse gemeenteraadslid Izaäk van Jaarsveld (CDA) bij RTV Noord. Eerder meldde EenVandaag ook al dat commerciële mondzorgketens veel geld binnenhalen met ondermaatse mondzorg in verpleeghuizen.

Tweede Kamerlid Julian Bushoff (GroenLinks-PvdA) vraagt zich af of de huidige regelgeving wel afdoende is om "excessen zoals meervoudig declareren, tandartsbehandelingen in de slaapkamer en het inzetten van onbevoegd personeel tegen te gaan".

'U kunt koffie drinken, we zijn klaar'

Wie op hoge leeftijd niet meer mobiel is, kan niet naar de tandarts. Dus komt de zorg naar hen toe. Jarenlang werkten onafhankelijke, gespecialiseerde tandartsen in verpleeghuizen. Ze kenden hun patiënten, kwamen op vaste tijden en beschikten over de juiste apparatuur en expertise.

Maar veel zorgcentra vervangen de vaste tandartsen door commerciële mondzorgketens. En daar gaat het soms mis. "Er stonden ineens twee dames in mijn woning, met zo'n karretje", vertelt een 90-jarige bewoonster van een Gronings woonzorgcentrum. Het blijken mondzorgmedewerkers te zijn van de keten Vitadent. De vrouw had hen niet verwacht.

"Ze vroegen of ik op de bank wilde gaan zitten. Er werd niets uitgelegd. Een van hen liep zelfs door mijn woonkamer en keek naar foto's van mijn kleinkinderen. Daarna kwam ze op me af met een papiertje en een haakje en zei dat ik mijn mond open moest doen. Ik gaf aan dat ik een kunstgebit heb. De medewerker keek even, mompelde iets tegen de zogenoemde tandarts en dat was het. Daarna zeiden ze: 'U kunt koffie drinken, we zijn klaar.' En ze vertrokken gewoon."

Melkkoe

"De mondzorg voor ouderen is een melkkoe geworden", reageerde hoogleraar geriatrische tandheelkunde Anita Visser van het UMCG eerder al op nieuws over de praktijken. Zij stelt dat het niet om een enkel incident gaat. "Controles worden opgehoogd; een jaarlijkse controle wordt soms vijf keer uitgevoerd om meer te declareren. Noodzakelijke behandelingen blijven achterwege, omdat herhaalde controles meer opleveren. Zelfs tandenpoetsen - een taak van de zorg - wordt in rekening gebracht, soms voor duizenden euro's per bewoner per jaar."

De hoogleraar verwijt de ketens ook dat ze werken zonder goede apparatuur. "De tandarts zet iemand op een gewone stoel aan de keukentafel en werkt met mobiele apparatuur. Bij een behandeling aan de bovenkaak moet de tandarts knielen en het hoofd van de patiënt ver achterover houden. Door de beperkte houding kan ze nauwelijks in de mond kijken. Na tien minuten houdt de patiënt het niet meer vol en wordt het bed erbij gehaald. De tandarts werkt dan kromgebogen en moet regelmatig stoppen vanwege rugpijn."

Klacht

De zoon van de 90-jarige vrouw diende een klacht in bij de zorgmanager. De klacht werd doorgestuurd naar Vitadent, maar leidde volgens hem niet tot concrete verandering. Wel heeft zijn moeder zich voorgenomen om geen mensen van Vitadent meer binnen te laten.

In een reactie zegt Vitadent "het te betreuren dat dit incident heeft plaatsgevonden". De keten benadrukt dat mondzorg altijd begint met een intake door de tandarts, op basis waarvan een mondzorgplan wordt opgesteld. "Dit mondzorgplan wordt altijd besproken met de cliënt en/of de naasten en desgewenst met de regiebehandelaar", aldus de keten.

Over het binnengaan van woningen zonder aankondiging zegt Vitadent dat communicatie een essentieel onderdeel is van goede zorgverlening. "Naar aanleiding van deze melding is dit onderwerp opnieuw besproken met het betrokken behandelteam", aldus de keten.

Verschrikkelijk en schrijnend

De Groningse wethouder Inge Jongman (ChristenUnie) stelt dat de gemeente geen directe bevoegdheid heeft als het om mondzorg gaat. Maar ze is wel geschrokken. "Wat daar is gebeurd, is verschrikkelijk en schrijnend. Dat zou ik onze inwoners absoluut niet willen aandoen", aldus Jongman.

Tweede Kamerlid Bushoff heeft de kwestie aan de orde gesteld bij demissionair minister Bruijn. Hij wil niet alleen excessen tegengaan, maar vraagt zich ook af "welke maatregelen de minister bereid is te nemen om perverse prikkels in het systeem tegen te gaan, zoals het leveren van meer zorg dan noodzakelijk".

De 90-jarige bewoonster van het Groningse woonzorgcentrum hoopt op verandering. "Ik kan mijn mond nog opendoen en vragen stellen. Veel andere bewoners kunnen dat niet meer. Juist daarom moet dit serieus genomen worden", zegt ze. "Zo kan het niet doorgaan."